Polskie regulacje dotyczące zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków stoją przed znaczącą zmianą. We wtorek, 14 października 2025 r., Senat zrezygnował z wprowadzania jakichkolwiek poprawek do ustawy, dając tym samym zielone światło dla jej nowelizacji. Decyzja ta umożliwia szybsze wdrożenie regulacji, których celem jest podniesienie jakości wody pitnej w kraju do poziomu określonego przez wymogi Unii Europejskiej.

Przyspieszenie prac w odpowiedzi na sankcje finansowe

Wdrożenie nowej dyrektywy dotyczącej wody pitnej, zgodnie ze zobowiązaniami, powinno było nastąpić do 12 stycznia 2023 roku. W związku z brakiem postępów w wdrożeniu tej dyrektywy przez Polskę Komisja Europejska zadecydowała o nałożeniu kar finansowych. Przyspieszenie prac legislacyjnych, w tym rezygnacja z poprawek senackich, ma na celu uniknięcie dalszych sankcji i dostosowanie krajowego prawa do unijnych norm chroniących zdrowie publiczne.

Gwarancja bezpieczeństwa wodnego

Implementacja unijnych regulacji wprowadza szereg ważnych zmian, koncentrujących się na trzech głównych obszarach: bezpieczeństwie zdrowotnym, jawności informacji oraz modernizacjach infrastrukturalnych. Nadrzędnym celem jest zapewnienie obywatelom dostępu do wody bezpiecznej i o najwyższej jakości, przy jednoczesnym zwiększeniu kontroli nad podmiotami ją dostarczającymi.

Dyrektywa UE a stacje uzdatniania wody

Jednym z aspektów nowelizacji jest zaostrzenie limitów dla substancji mogących znaleźć się w wodzie pitnej. Nowe przepisy stawiają przed zakładami wodociągowymi konieczność eliminacji zanieczyszczeń, których dotychczas nie monitorowano, takich jak mikrodrobiny plastiku oraz związki zaburzające układ hormonalny.

Spełnienie bardziej rygorystycznych parametrów jakościowych przełoży się bezpośrednio na potrzebę inwestycji w sieć wodociągową. Przedsiębiorstwa wodociągowe będą tym samym zmuszone do przeprowadzenia gruntownej modernizacji i rozbudowy stacji uzdatniania wody (SUW). Obecne technologie często nie są w stanie skutecznie usunąć tzw. zanieczyszczeń śladowych. Dlatego wymaga to wdrożenia zaawansowanych rozwiązań. Transformacja ta jest niezbędna dla ochrony zdrowia publicznego i dostosowania do współczesnych wymogów bezpieczeństwa wodnego.

Większa transparentność i społeczna odpowiedzialność

Regulacje wzmacniają nadzór sanitarny i zobowiązują do większej transparentności wobec konsumentów.

Obowiązek oceny ryzyka oraz wzmocnienie nadzoru sanitarnego

Nowelizacja ustanawia cykliczną (co 6 lat) ocenę ryzyka zarówno w strefach zasilania ujęć, jak i w wewnętrznych systemach wodociągowych budynków niemieszkalnych i prywatnych nieruchomości. Równocześnie, ustawa precyzuje i wzmacnia kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie sprawowania nadzoru nad jakością wody oraz procedur dotyczących jej monitoringu i stwierdzania przydatności do spożycia.

Szczegółowy dostęp do informacji

Dostawcy wody będą musieli zwiększyć częstotliwość i zakres informacji. Odbiorcy wody będą otrzymywać co najmniej raz w roku dane o cenie i zużyciu na fakturze lub w aplikacji mobilnej. Wprowadzony zostanie wymóg porównywania ceny wody kranowej z cenami wody butelkowanej, co ma promować wodę z sieci. Konsumenci zyskają również stały dostęp do szczegółowych wyników monitoringu jakości wody, w tym informacji o twardości, mineralizacji i wszelkich stwierdzonych przekroczeniach norm.

Społeczeństwo i ekologia

Co więcej, nowa ustawa kładzie nacisk na wymiar społeczny i ekologiczny. Wprowadzone zostaną procedury identyfikacji i zapewniania dostępu do wody pitnej osobom, które są tego dostępu pozbawione. Równocześnie Polska, jako państwo członkowskie, zostanie obciążona wymogiem redukcji dużych strat wody w sieciach, które obecnie stanowią około 30% całkowitego wolumenu dostarczanej wody.

Przyjęcie nowelizacji przez Senat bez modyfikacji jest przełomowym momentem dla polskiej gospodarki wodnej. Choć rygorystyczne przepisy oznaczają poważne wyzwania, są one gwarantem długoterminowego bezpieczeństwa zdrowotnego.